تاریخچه و اهمیت انبار و انبارداری

  • شنبه 15/آذر/1399
  • 0
تاریخچه و اهمیت انبار و انبارداری
تاریخچه و اهمیت انبار و انبار داری

انبار در اقتصاد کشور ما اهمیت فراوانی دارد، زیرا درصد قابل توجهی از دارائی های سازمان ها در موجودی های انبار آن ها انباشته شده است، همچنین اداره انبارها سخت و گران است و سازمان ها درصدند تا بهترین عمل بهینه ای را که متضمن حداقل هزینه باشد را معین نمایند و در این راستا از فنون و علم مدیریت انبارها، بهره ای شایان می برند چرا که زمان و هزینه و دقت از عناصر اصلی تصمیم گیری بشمار می آید.

تاریخچه سیستم انبارداری در ایران تنوع و پیچیدگی سازمان ها مشکلات و مسائل مختلف را با خود به همراه داشت. و چون سازگاری و هماهنگی بین بخش های مختلف یک سازمان فقط در صورتی به وجود خواهد آمدکه آن سازمان از یک سیستم منسجم، هماهنگ و قابل قبول پیروی کند و کلیه اجزای آن در چارچوب یک استراتژیکی و اهداف از قبل تعیین انبار، یک از بخش هایی است که به عنوان یک حلقه اصلی در هر سازمان وجود دارد با توجه به نیازهای روز افزون و متفاوت سازمان ها، وظایف انبار نیز تغییر کرده و پیچیده تر شده اساساً تا قبل از شهریور 1340 به علت فقدان قوانین مخصوص که بتواند وظایف و مسئولیت های صریح انبارداران کالا را در مقابل صاحبان کالا تعیین کنند و همچنین عدم آشنای بسیاری از صاحبان کالاها با اصول جدید انبار داری متداول در کشورهای مترقی جهان وضع اغلب انبارهای تجاری ایران فوق العاده اسف بار بود.

کالاها در آن زمان در مکان های با اسامی مختلف مانند: بنگاه – گاراژ - تیمچه – قیصریه – بارانداز سرای تجاری و… نگهداری می شد و اغلب انبارداران افرادی بی سواد بوده که تمام آمار و موجودی کالا ها را با خط ناخوانا بر روی دفترچه های کثیف نگهداری می نمودند تا این که در ششم بهمن ماه سال 1340 هیئت وزیران شرایط تاسیس انبارهای عموم را تصویب نمود و اولین شرکت سهامی انبارهای عموم ایران در 12 دی ماه همان سال تاسیس و به ثبت رسید.

تعریف انبار به طور کلی

انبار محل و مکانی (تحت کنترل) است، که یک یا چند نوع کالای بازرگانی، صنعتی، مواد اولیه یا فرآورده های مختلف به طور منظم، طبقه بندی و صحیح در آن برای مدتی نگهداری می شود. تعریف کالا هرگونه ملزومات، قطعات یدکی ماشین آلات، ماشین آلات تولید، مواد اولیه، قطعات نیمه ساخته، محصول نهایی، ابزار تولید و ساخت، اقلام مصرفی غیر مستقیم تولید و ساخت، تجهیزات رایانه ای، ملزومات اداری، کالای تجاریکه برای تولید یا پشتیبانی تولید یا فروش یا انجام خدمات استفاده می شود و تحت کنترل انبار می باشد، کالا نامیده می شود.

نرم افزار انبارداری

معرفی انبارداری

کار انبارداری یک شغل مهم و پر مسئولیت است. اجناس و موجودی های انبار باید تحت اختیار یک انباردار مسؤل باشد. اگر چه اجناس یکی از مهمترین عوامل هزینه است که به طور متوسط 55 درصد کالای ساخته شده را تشکیل می دهد. به همین جهت است که مؤسسات صنعتی تا حدودی مجهز جهت تدارک و خرید و انبار کردن مواد خواهند بود. موجودی کالاهای انبار باید در محل های محفوظ و دور از خطر بطور منظم طوری نگهداری شود که دسترسی به ان در مواقع لزوم به آسانی میسر باشد. نوع و مقدار مواد و حداقل و حداکثر موجودی هر یک از اقلامی که میزان آن توسط مدیران فنی تعیین می شود باید پیوسته مورد نظر انباردار قرار گیرد.

مسؤلیت انبارداری را نباید در اختیار اشخاص ناوارد به انبارداری مانند سرکارگر یا سرپرست کارگاه محول نمود. و باید از متخصصین مشاوره انبارداری کمک گرفت.

بنابراین به امور تدارکات انبارداری و امور مربوط به ذخایر و انبار کردن باید اهمیت بسیاری داده شود.

تعریف انبارداری

عبارت است از دریافت جنس یا کالا از خارج (از قسمت های مختلف شرکت، یا دیگران از خارج شرکت) و نگهداری آن ها با توجه به قوانین انبارداری که باعث سهولت در تحویل دادن (صدور) و تحویل گرفتن (ورود) با کمترین وقت و نیروی مورد نیاز باشد و رسانیدن اجناس و کالاهای مورد نیاز قسمت ها یا خریداران به آن ها در حداقل وقت ممکن بر اساس مدارک و ضوابط قانونی.

کمک انباردار

کسی است که علاوه بر مهارت کار انبار می تواند از عهده کنترل کالاهای ورودی به انبار، جابجایی و چیدن آن ها، انبار گردانی، دادن اطلاعات به واحد سفارشات و تحویل کالاهای امانی و رعایت اصول و مقررات انبارداری برآید.

جابجایی

جابجایی عبارت است از؛ فعالیتی که از زمان ورود کالا به انبار و قرار گرفتن در جای مناسب تا زمان خروج کالا از انبار انجام می شود.

بیشتر بدانید: بهترین نرم افزار انبارداری برای کسب و کار من چیست؟

سیستم اطلاعاتی انبار

منظور از سیستم اطلاعاتی اجرای عملیات مربوط به کالای موجود در انبار و همچنین نظارت بر کنترل های لازم روی مراحل مختلف این عملیات بر طبق روش منطقی و سیستماتیک می باشد. یا به عبارت دیگر روشی است منطقی که می توان کالای مورد نیاز را تهیه و نگهداری نمود. چیدن کالا پس از دریافت و تحویل گرفتن کالا یا اجناس و صدور رسید انبار، نیاز به چیدن کالا در جای مناسب طبق اصول و روال خاصی می باشد. این اصول عبارت است از:

  • تعیین محل قرار دادن کالا (انبار، قفسه، طبقه، ردیف)
  • چیدن و انبار نمودن کالا
  • تهیه کارت شناسی کالا و نصب آن بر روی اجناس تعیین محل قرار دادن کالا (انبار – قفسه – طبقه – ردیف)

یکی از راه های بالا بردن راندمان و ایجاد نظم و کاهش هزینه ها و ضایعات و به حداقل رساندن زمان، چیدن صحیح کالا می باشد.

به چیدن و نگهداری کالا در انبار در یک محل خاص صفافی گفته می شود. یکی از متداول ترین شیوه های نگهداری، روش کدبندی کردن در محل، قفسه، راهرو و طبقات وسیستم انبارداری است؛ که در مؤسسات بزرگ به خود انبار تعلق گرفته می شود.

بهترین عوامل قرار گرفتن کالا در انبار:

  • میزان تقاضا یا مصرف کالا
  • محل و موقعیت و شکل ظاهری و نوع ساختمان انبار
  • وجه تشابه
  • امکانات و تجهیزات انبار
  • خصوصیات فیزیکی
  • خصوصیات کیفی کالا میزان تقاضا یا مصرف کالا: منظور از مصرف یا میزان ارسال کالا می باشد، که به طور کلی می توان به سه دسته پر مصرف، متوسط مصرف و کم مصرف تقسیم نمود. که بهتر است کالای پر مصرف نسبت به دو نوع دیگر در دسترس باشد.

محل، موقعیت، شکل ظاهری و نوع ساختمان انبار

هنگام قراردادن کالا در انبار باید به محل و موقعیت ساختمان انبار، ظرفیت مفید و قابل استفاده، وجود ستون های داخل انبار، درب های ورودی و خروجی انبار، تهویه و نورگیری و شکل ظاهری انبار، ارتفاع و ابعاد مختلف انبار و غیره توجه نمود.

وجه تشابه: یکی دیگر از عوامل، تشابه یا تشابه مصرف کالا می باشد. مثلاً اجزاء موتور در یک قسمت و اجزاء روشنایی در قسمت دیگر که دراین تشابه مصرف را می رساند، و یا آچارها در یک قسمت و لوله ها در قسمت دیگر که این خود تشابه کالاها را می رساند. لذا قرار گرفتن اقلام مشابه و هم مصرف در کنار هم باعث کوتاهی مسافت، کاهش خستگی، تسهیل در دسترسی به موقع و فراهم سازی کالا در پاسخگویی به درخواست ها می گردد.

امکانات و تجهیزات انبار

امکانات و تجهیزات انبار

یکی دیگر از عواملی که در تعیین محل قرار دادن کالا مؤثر است، امکانات و تجهیزات موجود در انبار می باشد. این تجهیزات شامل وسایل حمل و نقل داخل انبار و سایر تجهیزات انبار می باشد.

خصوصیات فیزیکی

یکی دیگر از عوامل در تعیین محل قرار دادن کالا خصوصیات فیزیکی می باشد.

خصوصیات کیفی کالا

این خصوصیات شامل کالای فاسد نشدنی، قابل انفجار، سمی بودن و گران قیمت بودن یا نبودن می باشد.

چیدن و انبار نمودن کالا

برای چیدن کالا در انبار باید به نکاتی توجه کرد که عبارتند از:

  • در چیدن کالا در انبار حتی الامکان اجناس را نباید پخش چید، بلکه بیشتر از ارتفاع بجای سطح استفاده کرد. آن هم به وسیله قفسه بندی یا با استفاده از پالت، کالاها را تا حد مجاز استفاده از ارتفاع یعنی رعایت حداقل فاصله 6 سانتی متری از سقف بر روی هم قرار داد.
  • بعضی از اقلام مانند قطعات فلزی را می توان بدون صدمه دیدن در محیط آزاد انبار کرد.
  • طول و عرض قفسه ها باید متناسب با اندازه اجناس باشد.
  • انبار کردن قفسه ها باید متناسب با وسایل جابجایی و حمل و نقل درنظر گرفته شود. برای مثال، برای انبارهایی که فقط قفسه دارند و هیچ گونه تجهیزات حمل و نقل استفاده نمی شود، فاصله آن ها باید به اندازه دو نفر که به راحتی عبور کنند باشند.
  • بعضی از اجناس مصرف فعلی دارند مانند ضدیخ که بعد از زمستان باید آن را جابجا نمود تا استفاده بیشتری از فضای انبار شود و در خصوص کالاهایی که باید پیمانه، وزن و یا متر شوند حتی الامکان باید در نزدیک محل اندازه گیری باشند.

عوامل مؤثر در انتخاب محل انبار با توجه به اهمیت انبارها، برای ساختن یک انبار مناسب عوامل زیر را باید در نظر گرفت:

  • برآورد ظرفیت یک انبار
  • در نظر گرفتن نقطه مبدأ و مقصد
  • محدودیت های زمین و عوامل جانبی آن
  • محدودیت های قانونی و مسائل جانبی
  • حفاظت و ایمنی عوامل تخریب کالا عوامل تخریب کالا بسته به نوع کالا و شرایط نگهداری آن متفاوت می باشد و شرکت های تولید کننده به مرور زمان و با کسب تجربه راهکارهای گوناگون برای جلوگیری از خرابی کالا و یا جنس تولید شده خود در انبارها و یا موقع بارگیری و حمل و نقل آن پیدا کرده اند.

عوامل تخریب کالا

  1. عوامل فیزیکی
  2. عوامل شیمیایی
  3. عوامل بیولوژیکی
  4. عوامل مکانیکی

در شرکت های سهامی آب و فاضلاب بیشترین نوع عامل تخریب از نوع عوامل فیزیکی می باشد.

عوامل فیزیکی مانند:

زلزله: زلزله یک عامل تخریبی است و برای جلوگیری از آن باید ساختمان انبار قدرت و مقاومت زلزله را داشته باشد بنابراین در موقع ساختن بنای انبار باید پیش بینی لازم شود.

سیل: سیل نیز از عوامل دیگر تخریب است و برای جلوگیری از آن نباید انبار را در مسیر سیل ساخت.

دزدی: دزدی نیز از عوامل دیگر تخریب است برای کاهش این خطر باید از ورود افراد متفرقه به داخل انبار جلوگیری کرده و پنجره ها و درب ها را نرده کشی و مجهز به دزدگیر نمائیم. حتی الامکان انبار در محل های عبور و مرور و در کنار خیابان ساخته نشود و به طور کلی در ساخت انبار امنیت آن در نظر گرفته شود.

آتش سوزی: آتش سوزی نیز خود یکی دیگر از عوامل تخریب است و برای جلوگیری از آن باید به پرسنل انبار آموزش های لازم را درباره اطفای حریق بدهیم و در موقع بروز آن هرچه سریعتر به آتش نشانی اطلاع داده و در محوطه انبار کپسول های آتش نشانی، آب، تابلوهای هشدار دهنده و… مهیا باشد.

انواع وسایل حمل و نقل:

چرخ دستی: چرخ دستی ها وسایلی هستند که به وسیله فرد در حالت ایستاده حرکت داده می شوند. این وسایل می توانند با نیروی محرکه یا بدون آن باشد. نیروی محرکه چرخ های دستی معمولاً به وسیله انرژی الکتریکی تأمین می شود و هدایت آن ها به وسیله فرد صورت می گیرد. چرخ های دستی در انواع متنوعی ساخته شده اند که برحسب نیاز نوع مناسب آن انتخاب و مورد استفاده قرار می گیرد. از این وسایل برای حمل بارهای کم و در مسافت های کوتاه استفاده می شود. در انتخاب این وسایل برای داخل انبار باید به ابعاد چرخ دستی و عرض راهرو های بین قفسه های انبار دقت نمود. انواع چرخ دستی عبارتند از:

  • چرخ دستی افقی (ساده)
  • چرخ دستی چند طبقه
  • چرخ دستی جمع آوری سفارشات
  • چرخ دستی مایل

مکان ساخت انبار امروزه متخصصین و طراحان با کسب تجربه و اطلاعاتی که در طی سال ها کار و تلاش از طراحان گذشته بدست آمده و با سرعتی که علوم امروز از لحاظ معماری و شهر سازی و امور ساختمانی پیشرفت کرده، دیگر برای ساختن مکانی برای استقرار کالا که به آن انبار می گویند دچار هیچ مشکلی نمی شوند و انبارها را به بهترین شکل ممکن و در بهترین مکان طراحی کرده و شروع به ساخت ساختمان آن می کنند. حال برای آشنایی بیشتر با شرایط محیطی آن، چند نکته ساده و در عین حال مهم را برای شما توضیح خواهیم داد.

انبارها عموماً به دو گروه مختلف تقسیم می شوند:

  1. انبارهای مرکزی
  2. انبارهای فرعی

کارشناسان با توجه به نوع و شرایط تولید و حجم جنس تولید شده، محل استقرار انبار را، که تا حد امکان باید به محل دریافت و ارسال کالا نزدیک باشد، انتخاب می کنند. با این روش در هزینه نقل و انتقال صرفه جویی شده و در عوض سرعت کار بالا رفته و به میزان قابل توجهی در سود دهی تولید تأثیر دارد و این در مورد ساخت هر دو گونه انبار چه مرکزی و چه فرعی رعایت می شود.

پس از خرید کالا، نوبت به مرحله ورود کالا به انبار شرکت می باشد. بدین صورت که فروشنده ضمن ارسال کالا، نسبت به ارسال فرمی بنام (صورت حساب) که شامل مشخصات کالای فرستاده شده، تعداد یا مقدار آن، قیمت واحد و قیمت کل آن می باشد، مبادرت می نماید و با ورود کالا به انبار مؤسسه و تحویل آن به انباردار نسبت به صدور (برگ رسید کالا به انبار) اقدام می شود که شامل فاکتور یا صورتحساب، فروشنده، وسیله حمل، شرح کافی تعداد یا مقدار آن، واحد، وزن، ارزش واحد و قیمت کل آن می باشد.

بیشتر بدانید: آیا می دانستید خرید نرم افزار انبارداری 6 مرحله دارد؟

مزایا و معایب سیستم

  • شناسایی و دسترسی بهتر و راحت تر به موجودی انبار، مخصوصاً در مؤسسات با حجم موجودی های زیاد و متنوع.
  • دادن اطلاعات دقیق و صحیح به مدیریت و سایر بخش های مؤسسه.
  • سیستم با داشتن اهداف از پیش تعیین شده خود می تواند اطلاعاتی کافی به افراد تازه وارد بدهد.
  • اطمینان خاطر برای مدیران و مس​ئولین بخش ها در برابر سیستم منظم که متکی بر اطلاعات صحیح و کافی است.
  • کنترل دقیق سیستم انبارداری از طریق کنترل موجودی های انبار و بررسی اشکالات آن.
  • کاهش هزینه های مصرف بدون مواد و تأثیر روحی مثبت به علت وجود نظم و آگاهی مسئولین از میزان دقیق موجودی ها. معایب نداشتن سیستم انبار داری
  • ممکن است کمبود فضا در انبار بوجود آید زیرا کالاها خوب چیده نشده و یا قبلاً پیش بینی نشده است.
  • عدم نظم باعث جابه جایی اضافی و اتلاف وقت پرسنل انبار و در کل صدمه دیدن کالا می شود.
  • اتلاف وقت در مواقع انبار گردانی به علت نامرتب بودن انبار
  • عدم توجه به وسایل ایمنی و نحوه استقرار کالا و حمل نقل می تواند موجب بروز خسارت جانی و مادی برای موسسه می شود.

انبارها در موسسات تولیدی با توجه به تولید و دامنه فعالیت کارخانه، به دو نوع مرکزی (اصلی) و فرعی تقسیم می شوند. در کارخانه های بزرگ تولیدی به علت حجم زیاد تولید، ساختمان انبار مرکزی را نمی توان نزدیک کلیه واحدهای تولیدی احداث نمود. لذا در هر واحد تولیدی انبار فرعی ایجاد می گردد و انبار مرکزی هر چند وقت یک بار، مواد مورد نیاز واحدهای مختلف تولیدی را به انبار همان واحد ارسال می نماید. در این صورت، برای اداره انبارهای فرعی، به کمک انبارداری نیاز است که مسئولیت اداره این انبارها را زیر نظر انباردار به عهده بگیرند مدارک کالا در انبار مدارکی است که در هنگام ورود کالا به انبار باید صادر شود تا انباردار رسیدن جنس را به انبار تأیید کند.

این مدارک قابل استفاده در قسمت های دیگری از جمله:

  • حسابداری
  • کامپیوتر مرکزی
  • کاردکس مرکزی
  • دایره خرید
  • و … می باشد.

این مدارک عبارتند از:

  • درخواست کالا
  • درخواست خرید
  • رسید انبار (قبض انبار)

پیشنهاد ویژه

شما هم می توانید جزء تیم تولید محتوای انبار آنلاین باشید و کسب درآمد کنید.

نویسنده شو
درباره این مطلب دیدگاهی بنویسید...
برای ثبت دیدگاه باید ابتدا وارد سایت شوید. جهت ورود را کلیک کنید
دیگر مطالب انبار وب
لوگوها به نوعی هویت برند بوده و شرکتی خاصی را به ما معرفی می کند.
داشتن انبار، تجهیزات دفتری برای انبارداری، حسابداری انبار و انبارگردانی از ملزومات است.
فضای کسب‌ و کارها دائما در حال رقابتی‌تر شدن است و یک کارآفرین در صورتی موفق خواهد بود که یک برنامه‌ ریزی و استراتژی قوی برای خود داشته باشد.
به جای فراموش کردن ایده‌ها می‌توانید به سراغ دریافت وام کارآفرینی بروید.
هدف مزیت رقابتی عملکرد بهتر از رقبا است، نه صرفا برابری با عملکرد بقیه کسب و کارها.
انباردار چه شخصی است و دقیقا چه وظایفی را بر عهده دارد؟
در این مقاله ما چت آنلاین چیست و چه بهره ای می توان از این پلتفرم برد و چه کاربرد هایی دارد را با شما در میان می گذاریم.
در دنیای امروزی همه چیز بر پایه تحقیق و جست و جو در اینترنت پایه ریزی می شود و هر محصولی که ارائه می شود، ابتدای امر اطلاعات آن در اینترنت ثبت و در اختیار کاربران قرار می گیرد.
در تبلیغات گوگل درست در همان لحظه که مشتریان به شما، خدمت و محصول شما نیاز دارند، دیده می شوید.
باور فعالان اقتصادی این است در دوران تحریم و تورم بالا که به شدت روی کسب‌وکارها اثر گذاشته، دریافت مالیات از تراکنش‌ بانکی، فشار بسیار به آن ها وارد خواهد کرد.
در این مقاله به نقل از سایت سازمان غذا و دارو مارک های داروهای مزوتراپی و پد الکلی که مجوز ندارند را ارایه می دهیم.
بهترین و کاربردی ترین مرورگر ها به همراه لینک دانلود نسخه ویندوز
انبارداری یکی از مشاغل پرزحمتی است که نیازمند داشتن مسئولیت‌پذیری، کفایت اداره کردن و توان مدیریتی بالا است.
برای جان سالم در بردن در بازار رقابتی و فروش محصولات در حال تمام شدن تاریخ انقضا می توانید قیمت‌ محصولات خود را پایین‌تر بیاورید.
به شرکت های تولید کننده، شرکت های وارد کننده و شرکت های پخش دارو که مجوز فعالیت دارند؛ شرکت های دارویی گفته می شود.
بوستون داینامیکس (Boston Dynamics) شرکتی آمریکایی در زمینه تولید ربات است.
در مبانی حاشیه سود Profit margin می دانیم که کسب و کارها و افراد در سراسر جهان، فعالیت های اقتصادی انتفاعی را با هدف ایجاد سود انجام می دهند.
در انبار آنلاین امکان تعریف فرمول، برای محصولات تولیدی فراهم شده است.
امروزه افراد ثروتمند که به دنبال یک زندگی لوکس هستند از برند ها استفاده می کنند. در این مقاله قصد داریم برند های معروف را معرفی و بررسی کنیم.