یکی از پایه ای ترین و در عین حال مهم ترین اقدامات در مدیریت انبار، دسته بندی صحیح کالاها در نرم افزار انبارداری است. بدون یک ساختار منطقی برای گروه بندی و سطح بندی کالاها، گزارش گیری دقیق، کنترل موجودی، تحلیل فروش و حتی انبارگردانی با خطا و دوباره کاری همراه خواهد بود.
نرم افزار انبارداری زمانی بیشترین کارایی را دارد که کالاها به درستی تعریف شده باشند؛ یعنی هر کالا جایگاه مشخص، کد یکتا و سطح بندی استاندارد داشته باشد.
دسته بندی اصولی کالاها باعث می شود:
موجودی هر گروه کالا سریع و دقیق قابل مشاهده باشد
گزارش های تعدادی و ریالی قابل تحلیل شوند
کالاهای پرفروش و کم گردش شناسایی شوند
خطا در ثبت ورود و خروج کاهش یابد
انبارگردانی سریع تر و دقیق تر انجام شود
بهترین روش، استفاده از چند سطح دسته بندی است. معمولاً 3 تا 5 سطح کافی است:
سطح 1: گروه اصلی
سطح 2: زیرگروه
سطح 3: نوع یا مدل کالا
سطح 4 (اختیاری): ویژگی ها (سایز، رنگ، بسته بندی)
نکته: هرچه تعداد کالاها بیشتر باشد، نیاز به سطح بندی دقیق تر بیشتر می شود.
در نرم افزار انبارداری باید نوع کالا مشخص باشد:
کالای مصرفی: گردش بالا، کنترل مداوم
کالای سرمایه ای: ارزش بالا، گردش کم
کالای امانی یا برگشتی: مالکیت غیرقطعی
این تفکیک روی گزارش مالی و ارزش انبار تأثیر مستقیم دارد.
کالاها باید بر اساس نوع خروج تعریف شوند:
عددی (عدد، دستگاه)
متری (متر، مترمربع)
وزنی (کیلوگرم، گرم)
بسته ای (کارتن، پک)
نرم افزار حرفه ای اجازه می دهد یک کالا چند واحد سنجش داشته باشد.
در انبارهای بزرگ یا چندمکانه:
انبار مرکزی
انبار شعبه
قفسه / راهرو / پالت
این موضوع در نرم افزار باعث کنترل دقیق موجودی هر محل می شود.
سطح بندی پیشنهادی:
سطح 1: پوشاک
سطح 2: مردانه / زنانه / بچگانه
سطح 3: تی شرت / شلوار / لباس خواب
سطح 4: سایز (S, M, L) + رنگ
مزیت: گزارش فروش بر اساس سایز، رنگ و گروه کالا
سطح 1: مواد غذایی
سطح 2: خشکبار / لبنیات / کنسروی
سطح 3: برند
سطح 4: تاریخ انقضا
مزیت: کنترل کالاهای نزدیک به انقضا و کاهش ضایعات
سطح 1: مصالح ساختمانی
سطح 2: سیمان / گچ / کاشی
سطح 3: برند
سطح 4: وزن یا ابعاد
مزیت: گزارش موجودی بر اساس واحد وزنی یا متری
سطح 1: قطعات یدکی
سطح 2: موتور / بدنه / برق
سطح 3: نوع خودرو
سطح 4: مدل و سال تولید
مزیت: کاهش اشتباه در تحویل قطعه اشتباه
نام کالا باید:
کوتاه، واضح و یکتا باشد
شامل ویژگی اصلی کالا باشد
با ساختار دسته بندی هماهنگ باشد
مثال: تی شرت مردانه | نخی | سایز L | آبی
روش هایی که به جای دسته بندی ذهنی، از داده واقعی استفاده می کنند:
ABC Analysis (تحلیل ABC)
کالاها بر اساس ارزش گردش:
A: 10–20٪ کالاها که بیشترین ارزش را دارند
B: حدود 30٪ با ارزش متوسط
C: مابقی با ارزش کم
مزیت: کمک می کند توجه مدیریت روی کالاهای ارزشمندتر باشد.
XYZ Analysis
براساس نوسان تقاضا تقسیم می شود:
X: تقاضای ثابت
Y: تقاضای با نوسان متوسط
Z: تقاضای نامنظم
کاربرد: پیش بینی بهتر سفارش خرید و تنظیم ایمنی موجودی.
با ابزارهای جدید انبارداری و ERP:
دسته بندی هوشمند کالاها با الگوریتم های یادگیری ماشینی
تحلیل رفتار مصرف کننده و اختصاص خودکار دسته ها
پیش بینی ترند فروش فصلی و گروه بندی پویا
مزیت: به مرور زمان دسته بندی بهتر، دقیق تر و بهینه تر می شود.
در این رویکرد کالاها نه تنها بر اساس فروش، بلکه براساس ارزش برای مشتری و سودآوری گروه بندی می شوند:
High ROI – High Demand
High ROI – Low Demand
Low ROI – High Demand
Low ROI – Low Demand
این مدل باعث می شود انبار و فروش، با استراتژی کسب وکار هم راستا شود.
Product Lifecycle:
Introduction
Growth
Maturity
Decline
این مدل کمک می کند کالاهایی که در مرز خروج از بازار هستند، سریع شناسایی و سیاست موجودی متفاوتی برایشان اتخاذ شود.
در انبارهای بزرگ با سیستم WMS:
✔ نوع ذخیره سازی (پالت، قفسه، KLT)
✔ وزن و حجم
✔ شرایط نگهداری (دما، رطوبت)
✔ ریسک آسیب دیدگی
مزیت: کاهش زمان جست وجو، افزایش خروج درست و بهینه سازی مسیر انبارگردان.
برای فروش چندکاناله (فیزیکی + آنلاین + بازارهای خارجی):
کالاها باید همزمان در چند ساختار دسته بندی قابل گزارش باشند
تعیین الگوریتم تامین برای هر کانال
این مدل در برندهای بزرگ با فروش هم زمان در چند پلتفرم الزامی است.
بازبینی و بهینه سازی SKUها:
حذف SKUهای کم فروش یا غیرمولد
ادغام SKUهای مشابه
ایجاد SKUهای معنادار
این روش باعث کاهش پیچیدگی انبار و کاهش هزینه نگهداری می شود.
کالاها بر اساس زمان مورد نیاز برای آماده سازی (کاهش تاخیر):
Fast movers
Ready to Ship
Assemble to Order
Make to Order
مزیت: بهینه سازی عملیات روزانه و تجربه مشتری.
طبقه بندی:
مواد خام
نیم ساخته
قطعات آماده نصب
قطعات با گردش بالا
قطعات بحرانی
براساس ABC + Criticality Score
مدیریت هوشمند مکان
دسته بندی خودکار براساس حجم و وزن
الگوریتم تخصیص پویا
یادگیری از داده های فروش
پیشنهاد گروه بندی های جدید
پیش بینی کالاهای ترند ماه آینده
ردیابی لحظه ای
به روزرسانی دسته بندی با داده واقعی انبار
یک نرم افزار انبارداری حرفه ای امکان موارد زیر را فراهم می کند:
تعریف دسته بندی نامحدود
گزارش گیری بر اساس هر سطح
فیلتر کالاها بر اساس گروه
مدیریت موجودی چندانباره
کنترل سطح دسترسی کاربران برای ویرایش دسته ها
دسته بندی و سطح بندی صحیح کالاها، ستون فقرات مدیریت حرفه ای انبار است. هر کسب وکاری – از فروشگاه کوچک تا انبار بزرگ – با تعریف ساختار درست در نرم افزار انبارداری می تواند:
✔ خطا را کاهش دهد
✔ تصمیم گیری دقیق تری داشته باشد
✔ سرعت عملیات انبار را افزایش دهد
اگر نرم افزار انبارداری به درستی پیاده سازی شود، انبار از یک بخش پرهزینه به یک ابزار کنترل و سودآوری تبدیل خواهد شد.
در انبارآنلاین، کالاهای شما فقط ثبت نمی شوند؛ساختارمند، قابل تحلیل و کاملاً مدیریتی می شوند.
با قابلیت سطح بندی 4 مرحله ای کالا در انبارآنلاین، می توانید هر کالا را دقیقاً در جای درست خودش تعریف کنید.
همه این ها با مشاوره رایگان قبل از راه اندازی 02182801803
